برسانند ، بنابراين هرگاه اين مسائل را دانستى و خواص غذاها را هم بدانى مىتوانى بدون خوردن دارو و معجون به مقصود برسى « 1 » و اينها كه گفتيم درباره اين مسأله كافى است و شايد از آنچه گفتيم دريافته باشى كه خوردن غذاهاى خشكى كه توليد نفخ نمىكند و نيز غذاهائى كه خيلى سرد است و چيزهايى كه متانتى در آن نيست ، سزاوار نمىباشد مگر آنكه بدن گرفتن خاصيتى را از نظر اندازه و يا چگونگى از خارج لازم نداشته باشد . اگر مزاج كسى سرد باشد بغذاهاى گرم و رقيق‌كننده اخلاط نيازمند است و اگر در غذائى حرارت و نفخ لازم هر دو جمع باشد غايت مقصود است مانند : پياز تره ، سير ، نعناع ، ترتيزك ( جرجير ) و مانند آن . در اينجا پاره‌اى از غذاهائى را كه زيادكننده منى است نام مىبريم : پياز ، شاهى ( ترتيزك ) ، هويج ، شلغم ، نخود ، تره ، نعناع ، لوبيا ، شنبليله نان گندم پوست گرفته ، گردو ، بادام ، پسته ، فندق ، نارگيل ، كنجد ، شكر عسل ، ترنجبين ، شير ، انگور شيرين ، انجير رسيده ، موز ، خرما ، روغن گاو گوشت گوسفند ، جوجه و مرغابى ، مغز پرندگان ، حليم‌ها ، شيربرنج ، زرده تخم‌مرغ ، تخم پرندگان آبى ، تخم گنجشك ، تخم كبك ، ميگو ( ماهى روبيان ) و جگر پرندگان . از داروها مىتوان از اين داروها نام برد : گزنه ( انجره ) ، باديان رومى

--> ( 1 ) در مقاله پنجم در باب مفردات خواص گزنه ( انجره ) ، گاو ، بهمن ، تمر هندى گردو ، انغوزه ، كرم خاك قرمز ( خراطين ) ، خردل ، خشخاش ، ثعلب ( خصيه ثعلب ) خفاش ، خميرمايه ( خمير ) ، خولنجان ، دارچينى ، باديان ، زنجبيل كنجد ، ماهى ، شقاقل ، سياهدانه ، ترب ، فلفل ، پنبه ، كتان ، كندر ، شير و مشك براى تقويت نيروى باه آمده است مراجعه كن . مؤلف اعلى الله مقامه